(Tessel van Aalst, TheaterCentraal.nl, 20 november 2006.)

Poëtische tekst roept krachtige beelden op

Ieder mens is uniek. De makers van het jonge gezelschap Opium voor het Volk trekken dit cliché in twijfel in hun debuutvoorstelling ‘3’. Een monoloog, geschreven voor drie mannen die ontdekken dat ze in doen en laten volledig identiek zijn en daarmee hun eigen identiteit verliezen. De poëtische tekst vormt de basis van een sympathieke voorstelling, die af en toe z’n kracht verliest. ‘3’ ging vorig jaar september in première en werd genomineerd voor de BNG-prijs voor nieuwe theatermakers.

Opium“Wij mummificeren gebeurtenissen”, legt één van de mannen uit. De andere twee knikken instemmend. Een grote stapel kranten en een paar waterdispensers vormen het decor van ‘In Memoriam BV’, tekstbureau voor necrologieën. Die drie mannen hebben zich hier vier jaar geleden opgesloten toen ze tot de schokkende ontdekking kwamen dat hun levens volledig synchroon lopen en volkomen inwisselbaar zijn. In de zoektocht naar hun eigen identiteit leggen ze zich helemaal toe op het reconstrueren van die van anderen.
Hoofdbestanddeel van de voorstelling is de tekst, geschreven door Willem de Vlam. Hij won er de Syndicaat Toneelschrijfprijs mee. De tekst vol verwijzingen en symboliek roept krachtige beelden op en zit dramaturgisch sterk in elkaar.
De mannen leggen hun gezamenlijke hersenkronkels bedachtzaam bloot en vertellen levensverhalen uit hun necrologieënbestand, om de aandacht af te leiden van hun eigen levens. Acteurs Gerrit Dragt, Vincent Lodder en Dion Vincken brengen de complexe gedachtegangen op een eerlijke en ontspannen manier naar voren, waardoor de toeschouwer de woordenwaterval kan behappen. Met hun nonchalante gedrag geven ze het geheel luchtigheid.
De moeilijkheid die de tekst met zich meebrengt, is dat er geen sprake is van een conflict tussen de personages. De mannen vinden, voelen en denken precies hetzelfde en hebben alleen te kampen met een innerlijk conflict. Hierdoor dreigt de spanning af en toe wat in te zakken. Zo ook halverwege de voorstelling, waar hun innerlijke crisis zich steeds verder aan hen opdringt. Met een haast puberale apathische houding proberen de personages hun problemen weg te wuiven en zo het leven draaglijk te maken. De acteurs slaan echter ietwat door in hun nonchalance, waardoor het spel z’n oprechtheid even verliest. Met het zoveelste bijzondere levensverhaal begint de beladen tekst dan ook een beetje te vervelen.
Na een badscène, die niet alleen voor de spelers verfrissend werkt, is de concentratie terug en weten de spelers de spanning knap vast te houden tot het eind. Ondanks de kleine dipjes is ‘3’ een sympathieke voorstelling, waarvan de bijzondere thematiek blijft naborrelen in je gedachten. Dat Opium voor het volk in z’n debuut juist de nadruk op het niet-unieke van de mens legt, maakt de voorstelling in die zin uniek.

‘3’ is nog te zien in Eindhoven, Den Haag, Zwolle en Amsterdam. Inmiddels speelt ook de tweede voorstelling van Opium voor het volk, ‘Blind’, in de Nederlandse theaters.

Gezien:
‘3’, Opium voor het Volk,
17 november 2006, Theater Kikker, Utrecht


(Diana van der Sluis, 8weekly.nl, 7 september 2006.)

3 door Opium voor het Volk

Met duizenden mensen in één stad kan het toch niet anders dan dat bepaalde personen dezelfde handelingen verrichten op precies hetzelfde moment? De drie mannen in het stuk 3 zijn er in ieder geval van overtuigd dat niet alleen hún levens identiek verlopen. Ze komen er bij toeval achter dat hun levens al tien jaar volkomen synchroon lopen. Killing voor je identiteit; je bent immers wat je meemaakt. Ze besluiten een drie-eenheid te vormen en trekken zich terug uit het leven van alledag. Ze richten een tekstbureau op voor necrologieën en houden zich bezig met de levens van stadsgenoten op basis van krantenartikelen. 3 van Opium voor het Volk is een lange vertelling over de geschiedenis van de mannen. Doordat de voorstelling de afwisseling van losse scènes mist, is het voor de acteurs een hele klus om het publiek te boeien. Dat krijgen ze voor een groot deel prima voor elkaar, maar vervelend is wel dat er met regelmaat over teksten wordt gestruikeld en er meerdere malen te vroeg of te laat wordt ingezet. In een stuk over drie personen die elkaar feilloos aanvoelen en tot in den treuren op elkaar zijn ingespeeld, zijn dit soort schoonheidsfoutjes wel een beetje storend. Toch zijn het ook juist deze montere mannen die het stuk lekker vlot maken. 3 is een fijne voorstelling die, op een paar inzakmomenten na, is gevuld met verrassende theorieën en scherpe teksten.